Nederland is Europees kampioen zittenblijven blijkt uit een overzicht van de OESO. In 2018 waren er 61.000 doubleurs op een totaal aantal van 974.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs. De meeste daarvan blijven zitten in de voorlaatste klas.
Momenteel is er binnen veel middelbare scholen twijfel over het nut van zittenblijven. Het wordt gezien als een duur en niet bewezen effectief middel, dat vaak wel een grote impact heeft op de sociaal-emotionele ontwikkeling van zittenblijvers. Daarom wordt er op veel scholen onderzocht hoe leerlingen op een andere manier de eindtermen kunnen halen. Bijvoorbeeld door -door de overheid gesubsidieerde- maatwerktrajecten als de lente- en zomerschool aan te bieden. Daar kunnen leerlingen die risico lopen om te blijven zitten in de vakantie een bijspijkercursus volgen.
In een rapport naar de effectiviteit van zittenblijven stelt de Hoofdinspecteur voor het Voortgezet Onderwijs dat scholen veel meer mogelijkheden hebben dan ze nu benutten om zittenblijven te voorkomen, en - als zittenblijven onvermijdelijk is- het succesvoller te laten zijn.
Jeroen Meijer, oud-voorzitter van de Vereniging van Schooldecanen en Loopbaanbegeleiders, teamleider van 5VWO en decaan op College Hageveld is ervan overtuigd dat er in de toekomst meer individuele trajecten met niveauverschillen in het onderwijs zullen komen. “Het is nu mogelijk om een Havodiploma te halen met een aantal vakken op VWO-niveau. Er werd een paar jaar geleden al gesproken over een Vwo-diploma met een enkel vak op Havoniveau. Dat zou wel eens kunnen betekenen dat zittenblijven in de toekomst helemaal niet meer aan de orde is. Eigenlijk is het toch ook van de gekke dat een leerling álles moet overdoen, ook dat wat hij eigenlijk al kan.”
Zes leerlingen die in het voorexamenjaar zitten op College Hageveld in Heemstede zijn geportretteerd en vertellen wat de impact van het zittenblijven op hen heeft gehad.